Vliegveld Hilversum

 

Klachtentelefoon van het luchtvaartterrein Hilversum: (035) 577 16 93.

 

Beschrijving: Beschrijving: Beschrijving: Beschrijving: Vliegveld Hilversum

 

 

 

Woningbouw Ter Sype en mogelijke wijzigingen vliegveld is opnieuw onderwerp van gesprek!

 

Medio oktober 2012 bereikte ons het bericht dat er na een periode van stilstand momenteel opnieuw gesproken wordt over verharding van een van de start- en landingsbanen van Vliegveld Hilversum teneinde de realisatie van 600 woningen in plan Ter Sype in Loosdrecht, gemeente Wijdemeren, mogelijk te maken. De gemeenteraad van Hilversum heeft een voorstel dienaangaande ontvangen: klik hier.

 

Een aantal jaren geleden heeft de gemeente De Bilt en hebben ook wij als SSGM zich tegenstander van deze plannen verklaard om 2 redenen:

 

      Een verharde baan maakt het in principe mogelijk dat zwaardere toestellen van het vliegveld gebruik kunnen maken. Ook kunnen er meer vliegbewegingen worden verwerkt, omdat een verharde baan veel minder aan slijtage onderhevig is dan een grasbaan.

      De realisatie van 600 woningen in Ter Sype betekent dagelijks zo’n 3600 autobewegingen extra waarvan waarschijnlijk een flink deel zich via de Noodweg en de Tolakkerweg zal gaan afwikkelen hetgeen toegenomen verkeersdruk op de secundaire wegen bij Hollandsche Rading en Maartensdijk zal betekenen.

 

Ten aanzien van het eerste punt wordt in het voorstel gesproken over verlaging van het toegestane aantal vliegbewegingen van 76.000 naar 55.000 per jaar. Dat lijkt leuk maar het aantal actuele vliegbewegingen van dit moment is volgens onze gegevens ongeveer 43.000 per jaar, dus dat is alleen een reductie op papier en geen werkelijke lawaaireductie.

Het aantal banen wordt teruggebracht van 3 naar 2 en de nieuwe verharde baan zal iets verdraaid t.o.v. de huidige komen te liggen. In het voorstel wordt gezegd dat hierdoor de geluidsoverlast voor Loosdrecht en delen van Hilversum zal afnemen, maar men erkend dat dat geluid dan wel ergens anders hoorbaar zal zijn, onder andere in het stiltegebied bij Westbroek. Wij vrezen dus dat de geluidsbelasting wordt verplaatst naar het grondgebied van De Bilt!

 

Ten aanzien van het tweede punt wordt gesteld dat het extra verkeer door Ter Sype niet via Hilversum mag worden afgewikkeld, maar dat de gemeente Wijde Meren zelf aanvullende voorzieningen daarvoor moet treffen. In dat kader wordt de Noodweg met name genoemd. Ook ten aanzien van het autoverkeer lijkt het er dus op dat de gemeente De Bilt de lasten te dragen krijgt!

 

Wij hebben een brief geschreven aan de gemeente De Bilt met het verzoek de belangen van haar inwoners in deze zaak te behartigen.

 

Inmiddels blijkt uit een bericht in de Vierklank van 28 november 2012 dat ook de milieucommissie van het vliegveld van niets wist. Klik hier om dat artikel te lezen.

Op 27 december 2012 verscheen er een stukje hierover in het AD, met de kop “Dorpen vrezen plan Vliegveld Hilversum; voor hen hobby, voor ons herrie”: klik hier. En op 7 januari 2013 publiceerde hetzelfde AD in de rubriek “Brieven uit uw regio” een reactie op dit artikel van Frank Klok uit Groenekan met de titel “Vliegtuigen als horzels om je hoofd”: klik hier.

 

Op 23 januari 2013 verscheen in De Vierklank een interview met Rob Klaassen, die onder andere zitting heeft in de milieucommissie van het Vliegveld Hilversum. De kop van het artikel luidde: “Verharde baan op vliegveld Hilversum van de baan, maar de problematiek voor De Bilt is zeker niet van de baan”. De gemeenteraad van Hilversum heeft de verharding van een van de banen van het vliegveld afgewezen, maar de plannen voor woningbouw van 600 huizen in Ter Sype bij Loosdrecht blijven onverkort bestaan, waardoor de dreiging van een aanzienlijke toename van het verkeer over de Noodweg en de Tolakkerweg blijft bestaan alsmede meer vliegverkeer rondom Maartensdijk, omdat de derde grasbaan in elk geval komt te vervallen. Klik hier om het artikel te lezen.

 

Op 15 mei 2013 verscheen er in De Vierklank een interview met gedeputeerde Ralph de Vries over Vliegveld Hilversum, waarin gezegd wordt dat er toch weer sprake is van verharding van een van de twee resterende banen: klik hier.

Naar aanleiding daarvan hebben wij een brief aan Ralph de Vries gestuurd waarin wij onze verbazing hierover uitspraken en hem tevens melden dat ook de huidige situatie al verre van ideaal is. Tevens vragen wij hem nog eens te kijken naar onze onbeantwoorde brief aan Gedeputeerde Staten van 15 september 2012 over de paravluchtenoverlast (zie volgende paragraaf). Begin juni krijgen wij al antwoord van deze gedeputeerde: klik hier. Zoals uit deze brief blijkt kan de provincie eigenlijk weinig en verwijst ze voor wat betreft de paravluchtenoverlast naar de vertegenwoordiger van de gemeente De Bilt In de Commissie Regionaal Overleg Hilversum.

 

Overlast paravluchten

 

Opnieuw actie onzerzijds

In 2011 was de overlast van de paravluchten vanaf Vliegveld Hilversum voor onze regio merkbaar verminderd, reden waarom wij die zaak toen hebben laten rusten. In 2012 echter was de overlast weer als vanouds en wij ontvingen daarover ook weer enkele klachten. Dit was voor ons reden om opnieuw aan de bel te trekken bij de gemeente. Wij deden dit met een brief gedateerd 30 augustus 2012 als reactie op een brief van de gemeente De Bilt die wij op 28 april 2011 hebben ontvangen (zie onder kopje “Gemeente doet niets”). Klik hier om onze brief te lezen. Van de gemeente kregen wij bijna 11 maanden later  midden juli 2013 antwoord: klik hier. In deze brief staat dat de gemeente geen bevoegdheden heeft, maar in de laatste alinea staat wel dat er gemeentelijke regels dienen te worden nageleefd. Deze regels kunnen in het bestemmingsplan zijn opgenomen, maar ook in bijvoorbeeld een gemeentelijke verordening zoals de APV. Dat wekt bij ons de suggestie dat de gemeente wel degelijk wat zou kunnen doen tegen het afspringgebied Kooidijk als ze zouden willen. We zullen hierop dan ook na de vakantieperiode in deze zin reageren.

Tevens zonden wij op 15 september 2012 een brief over deze zaak aan het bestuur van de provincie Utrecht: klik hier. Pas na een rechtstreekse brief aan gedeputeerde Ralph de Vries (zie laatste alinea over woningbouw Ter Sype) kregen wij daarop begin juni 2013 antwoord: klik hier. Zoals uit deze brief blijkt kan de provincie eigenlijk weinig en verwijst ze voor wat betreft de paravluchtenoverlast naar de vertegenwoordiger van de gemeente De Bilt In de Commissie Regionaal Overleg Hilversum. Maar ze beloven de zaak nauwlettend te volgen, waarvan akte.

 

Gemeente doet niets

Eind januari 2011 heeft de gemeente, zoals wij uit de plaatselijke pers vernamen, een standpunt ingenomen over het gemeentelijk beleid t.a.v. de parachutistenvluchten. De gemeente acht zich niet bevoegd om enige maatregel te nemen en zal er slechts bij de Luchtverkeersleiding Nederland en bij het bevoegde ministerie op aandringen een ander afspringgebied aan te wijzen. Het gebruik van het afspringgebied aan de Kooidijk kan dan afnemen en ook zou de paraclub gebruik kunnen maken van een groter en stiller vliegtuig. Voorts zou de gemeente de eigenaren van de grond van het afspringgebied gevraagd hebben de toestemming voor het gebruik van hun grond aan de parachutisten in te trekken.

De gemeente maakt zich er zo wel makkelijk van af en tot op heden hebben noch wij, noch een van de 70 protestbriefschrijvers tegen de parachutistenoverlast iets van de gemeente mogen vernemen. Een voorbeeld van slechte communicatie met hun burgers! Bovendien vragen wij ons af of de parachutistenclub nog wel de beschikking heeft over dat stillere vliegtuig; het is al jaren defect.

Op 22 maart 2011 hebben we nog maar eens een brief geschreven aan de gemeente en daarin nog eens gevraagd ons nu eindelijk een officiële reactie te geven op onze brievenactie: klik hier.

Begin mei 2011 kregen we dan toch eindelijk een officiële reactie van de gemeente op onze brievenactie over de paravluchten vanaf vliegveld Hilversum: klik hier. Als het goed is hebben alle deelnemers aan de brievenactie deze ontvangen. In deze brief staat in feite hetzelfde als in januari al door de plaatselijke pers werd bericht en er wordt bevestigd dat behalve het sturen van wat brieven de gemeente geen verdere actie zal ondernemen omdat ze zich daartoe niet bevoegd acht. Onze juridisch adviseur is van mening dat de gemeente wel degelijk bevoegdheid heeft op dit gebied, maar we hebben voorlopig geen reactie gegeven op deze brief. Reden daarvoor is dat wij de indruk hadden dat de overlast in 2011 aanmerkelijk minder was geworden omdat er mogelijk van een ander afspringgebied gebruik werd gemaakt. Wij hebben dit nagevraagd bij de paraclub, maar zij ontkennen dat zij een ander afspringgebied gebruiken; ze springen nog steeds aan de Kooidijk. Wel hebben zij volgens eigen zeggen onderhoud laten plegen aan hun vliegtuig, waardoor het toch stiller zou zijn geworden.

 

Stand van zaken met betrekking tot onze brievenactie

De brievenactie aan de gemeente De Bilt over de overlast van de paravluchten heeft ruim 70 brieven opgeleverd. In een reactie schreef de gemeente medio juli dat de behandeling ervan nog wel even op zich zou laten wachten en we vóór 1 oktober geen uitsluitsel zouden krijgen; er moesten eerst ook nog onderzoeken plaatsvinden.

Wij vragen af of er wel zo veel onderzocht hoeft te worden. Naar onze mening is de bestemming ter plaatse van het afspringgebied aan de Kooidijk agrarisch en daar past geen veelvuldig structureel gebruik als afspringgebied bij. Ook in de provinciale regelgeving over nabijgelegen stiltegebieden past een dergelijke lawaaierige activiteit niet. Genoeg mogelijkheden naar onze mening om er iets tegen te doen. Daarom schreven wij begin september weer een brief aan de gemeente: klik hier.

 

Nog meer publiciteit in de Vierklank en in Stadspers

Naar aanleiding van de aandacht die we besteedden aan de overlast van de paravluchten kwam er op 7 juli in De Vierklank en eerder ook al in de Stadspers een reactie van een inwoonster uit Maartensdijk onder de titel “Geluidshinder of zeurpiet” waarin onze klachten als gezeur werden bestempeld. Dat konden wij natuurlijk niet op ons laten zitten en wij hebben in een tegenreactie die ook gepubliceerd werd onze standpunten nog eens uiteengezet. Klik hier.

 

Opnieuw een publicatie in de Vierklank

In de Vierklank van 9 juni 2010 werd er opnieuw aandacht besteed aan de overlast van de paravluchten. In dat artikel werd tevens opgeroepen aan onze brievenactie mee te doen (zie hieronder). Klik hier om dit artikel te lezen.

 

Brievenactie aan het college en de gemeenteraad van De Bilt; doe mee!!!!

Het voorjaar is weer aangebroken en dat betekent dat het Paracentrum Midden Nederland zijn activiteiten vanaf vliegveld Hilversum weer sterk heeft uitgebreid.

Het gevolg is dat de bewoners van de Gemeente De Bilt (en wijde omstreken), net als in het vorige seizoen, blootgesteld worden aan het doordringende geronk van de Cessna C182 waarmee de paraclub zijn leden naar de springkolom aan de Kooidijk bij Westbroek vervoert.

In het afgelopen jaar hebben we al gesproken over deze overlast met de paraclub, met de milieucommissie van het vliegveld en met de verantwoordelijke wethouder voor milieu van de gemeente De Bilt, maar zonder resultaat. Men erkent de overlast maar zegt niets te kunnen doen.

Inmiddels hebben wij zo’n 30 sympathisanten voor onze strijd hiertegen verworven en hen hebben we op 4 mei 2010 een brief aan het gemeentebestuur van De Bilt voorgelegd met het verzoek deze te dateren, van naam en adres te voorzien, uit te printen, te ondertekenen en naar het gemeentehuis te verzenden.

Wij bieden u ook hier de mogelijkheid om deze brief (in Word) op dezelfde wijze te personaliseren en in te sturen; hoe meer steun we hiervoor krijgen hoe meer kans er is dat er toch iets gaat gebeuren. De brief wordt ook gericht tot de fracties in de Biltse gemeenteraad.

 

Oproep tot steunbetuiging tegen de overlast van vliegveld Hilversum

Bent u met ons van mening dat het vliegveld Hilversum en in het bijzonder de paravluchten geluidsoverlast veroorzaken in uw woonomgeving, dan horen wij dat graag van u. Hierdoor komen wij sterker te staan in ons streven tot vermindering daarvan. Uw kunt uw steunbetuiging sturen naar info@ssgm.nl

 

Publicaties in De Vierklank en Biltsche Courant

Op 24 juni en 1 juli 2009 zijn onze bezwaren gepubliceerd tegen de overlast van de paravluchten vanaf vliegveld Hilversum. Klik hier om dit artikel te lezen.

Op dit artikel kwamen tot 30 okt 2009 31 reacties; 27 daarvan steunden ons in ons streven om de overlast van de paravliegtuigen te verminderen. Om deze te lezen ga naar reacties op persbericht over overlast vliegveld Hilversum. 

 

Geluidsoverlast

In 2008 hebben ons een aantal klachten bereikt over de geluidsoverlast van met name de parachutistenvluchten vanaf Vliegveld Hilversum. Bij mooi weer in de weekenden is het alles overstemmende gebrom van vliegtuigjes niet van de lucht. Daarnaast lazen wij op 9 februari 2009 in het AD dat de parachutistenvluchten vanaf Lelystad worden stopgezet, omdat het luchtruim aldaar teveel bezet is. Wij vreesden daarom dat een gedeelte van die para’s van Lelystad naar Hilversum zullen uitwijken en het aantal vluchten nog zal toenemen, maar die vrees bleek ongegrond te zijn. Inmiddels hebben wij begin april 2009 tezamen met verontruste bewoners van de Gageldijk in Utrecht Noord een gesprek gehad met de parachutistenclub die op het vliegveld Hilversum gestationeerd is. Tijdens dat gesprek bleek het volgende:

·       De club beschikt over 2 vliegtuigen waarvan het relatief stillere model (een Cessna 206 met turbinemotor) al een jaar defect is. Alle vluchten worden nu uitgevoerd door de erg lawaaierige Cessna 182.

·       De Cessna 206 zal dit jaar gerepareerd worden maar wordt daarna verkocht omdat die niet rendabel is in te zetten.

·       De 4700 sprongen per jaar (3 vluchten per uur als het mooi weer is) zullen dus met de Cessna 182 uitgevoerd worden en de overlast voor ons blijft onverminderd hoog.

·       De spronghoogte is door beperkingen van Luchtverkeersleiding Nederland inmiddels verlaagd tot 6000 voet hetgeen lager vliegen en nog meer herrie betekent.

 

In februari 2009 schreven wij al een brief over de overlast aan de provincie Noord Holland (klik hier), maar na 2 maanden hadden we daarop nog geen reactie gekregen; reden voor ons om een tweede brief te schrijven waarin datgene dat we tijdens het gesprek met de paraclub te weten zijn gekomen, werd meegenomen (klik hier).

 

Antwoord milieucommissie Vliegveld Hilversum

Op onze brieven aan de milieucommissie van het Vliegveld Hilversum kregen wij op 13 mei 2009 antwoord van de voorzitter, de heer B. Heller. In dat antwoord wordt aangegeven dat men de overlast onderkent. Formeel kunnen zij echter de paravluchten niet verbieden, omdat de geluidsnormen uit de zogenaamde “aanwijzing” voor het vliegveld niet worden overschreden. Wel laat de commissie ons weten dat alle mogelijke opties zullen worden bekeken om de overlast te verminderen. Voor de korte termijn denkt men aan meer spreiding van het springen, door ook van andere springgebieden dan Westbroek gebruik te maken. Die andere springgebieden liggen bij Wijk bij Duurstede, Baarn en het vliegveld Hilversum zelf. Klik hier voor de volledige versie van het antwoord van de heer Heller.

 

Bij dit antwoord zit een rapport over valschermspringen vanaf vliegveld Hilversum dat in mei in opdracht van de provincie Noord Holland is opgesteld door een gespecialiseerd bureau, waarin onder meer de overwegingen tot verlaging van de springhoogte door Luchtverkeersleiding Nederland uitgebreid worden toegelicht. Een en ander zou er toe kunnen leiden dat in de toekomst gekeken gaat worden naar andere locaties voor het valschermspringen en dat zou kunnen betekenen dat de paravluchten vanaf Hilversum gaan verdwijnen. Zekerheid daarover bestaat er echter op dit moment nog niet.

 

Milieucommissie Vliegveld Hilversum maakte ons blij met een dode mus

Op 1 juli 2009 hadden wij een 2de gesprek met de paraclub van Hilversum. Daaruit bleek dat de oplossing die de commissie aandroeg om meer van andere springgebieden gebruik te gaan maken en zo de overlast op korte termijn voor onze omgeving te beperken, niet realiseerbaar is:

·       Bij Wijk bij Duurstede is er inderdaad een springkolom, maar geen veld meer om op te landen. De grond is een aantal jaren geleden verkocht en de nieuwe eigenaar staat het niet toe.

·       Bij Hilversum kan het springgebied tijdens de weekenden niet gebruikt worden, omdat de zweefvliegers dan voorrang hebben.

·       Bij Baarn is de toegestane hoogte nog beperkter (tot 3500 ft) en bovendien is de ligging van het veld zodanig dat in verband met de windrichting er niet vaak gebruik van kan worden gemaakt.

 

Uit het gesprek met de paraclub bleek ook dat de commissie nog nooit met hen overlegd heeft en dat bevreemde ons zeer. Op deze manier komen er alleen maar pseudo oplossingen die in de praktijk dus onuitvoerbaar blijken en waardoor de overlast onverminderd door zal gaan.

 

Wij hebben opnieuw een brief naar de commissie gestuurd en hierover ons ongenoegen geuit: klik hier

 

Zitting van de Milieucommissie Vliegveld Hilversum op 14 oktober 2009

Wij waren tijdens deze zitting als toehoorder aanwezig maar mochten er niet het woord voeren om onze zaak te bepleiten. In plaats daarvan deed wethouder Ditewig het woord. Tijdens de vergadering bleek dat onze brieven aan hen veel aandacht hebben gekregen en nog krijgen. Men heeft begrip voor ons standpunt, maar formeel zou men niets kunnen doen omdat "de aanwijzing van het vliegveld" niet wordt overschreden met deze paravluchten. Toch nemen ze de klachten serieus en men probeert nu via een verzoek aan Rijkswaterstaat de afspringhoogte van de parachutisten weer naar 12.000 voet te brengen (nu 6.000 voet), waardoor gebruik gemaakt kan worden van een stiller vliegtuig en er ook hoger gevlogen zal worden.

Wij vrezen echter dat RWS dit verzoek niet zal honoreren. Informatie uit betrouwbare bron leert ons dat de veiligheid van de burgerluchtvaart (Schiphol) absoluut prioriteit heeft en dat terugkomen op een eerder genomen besluit uiterst onwaarschijnlijk is. Wij vrezen dan ook dat we met deze actie opnieuw aan het lijntje worden gehouden net zoals dat al gebeurde met het idee een springgebied bij Wijk bij Duurstede intensiever te gaan gebruiken; dat springgebied kan niet meer gebruikt worden omdat de eigenaar van de grond geen toestemming geeft.

Daarom hebben wij onlangs aan wethouder A.J. Ditewig verzocht na te gaan in hoeverre de gemeente De Bilt de mogelijkheid heeft het afspringgebied aan de Kooidijk in Westbroek te sluiten. Hij heeft toegezegd daar onderzoek naar te laten doen. We houden u op de hoogte!

 

Woningbouw Ter Sype en mogelijke wijzigingen vliegveld

 

In de eerste helft van 2008 is er veel te doen geweest over woningbouw in Loosdrecht in de buurt van het vliegveld Hilversum (Ter Sype). Om de bouw van 500-700 huizen daar mogelijk te maken zijn aanpassingen van het vliegveld noodzakelijk. Deze aanpassingen betreffen het opheffen van een van de 3 grasbanen (die in de richting  Loosdrecht loopt) en de aanleg van een betonbaan, nodig omdat de resterende 2 grasbanen onvoldoende zijn voor het huidige vliegverkeer. Aangezien hierdoor het Noorderpark en de stiltegebieden hierin nog eens extra door het toch al soms storende vliegverkeer worden belast, heeft onze Stichting zich tegen deze plannen verklaard. Gelukkig stonden we daarin niet alleen: de gemeente De Bilt, de gemeente Utrecht en de provincie Utrecht zijn ook tegen deze plannen, met name ook doordat een nieuwe woonwijk extra verkeersdruk zal betekenen op de al zwaar belaste Tolakkerweg door Hollandsche Rading.

 

Inmiddels is er veel over en weer gepraat over deze plannen en de laatste status is de volgende:

·       in de laatste vergadering van de art.28 commissie (inspraakcommissie van het vliegveld) heeft De Bilt nogmaals de bezwaren neergelegd;

·       het vliegveld zelf heeft aangegeven geen belang te hebben bij de aanpassing;

·       door de gemeente Hilversum is uitstel gevraagd van verdere besluitvorming; de gemeenteraad van Hilversum is zeer verdeeld;

·       de Heer Moens (gedeputeerde van Noord Holland en fervent voorstander van woningbouw) is vertrokken en heeft voor zijn vertrek besloten de besluitvorming uit te stellen;

·       er zal nu eerst een MeR (Milieu effect Rapportage) –procedure worden gevoerd; de gemeente Wijdemeren is daar voor verantwoordelijk;

·       de gemeente Hilversum zal een studie maken naar alle verkeersaspecten en naar alternatieve locaties voor de woningbouw.

 

De conclusie mag zijn dat de druk in ieder geval voorlopig van de ketel is en dat er verder nog een lange weg te gaan is. De verwachting is dat een nieuw besluit niet in de eerste drie jaren (dus vóór 2011) te verwachten is.

 

De huidige situatie

 

Het vliegveld Hilversum is bestemd voor de recreatieluchtvaart. Het aantal vliegbewegingen per jaar is door de minister beperkt tot maximaal 76.000 stuks, maar dan praat je toch nog altijd over gemiddeld ruim 200 starts en landingen per dag!! Voor 2005 zijn de werkelijke vliegbewegingen geprognosticeerd op ruim 43.000. 

Het vliegveld heeft 3 grasbanen, waarvan alleen lichte vliegtuigen gebruik kunnen maken:

 

·       Baan 07-25, die in ZW-richting over Noorderpark/Westbroek loopt en in NO-richting over A27 en Arenapark

·       Baan 13-31, die over een gedeelte van Nieuw Loosdrecht gaat

·       Baan 18-36, die richting Hollandsche Rading loopt

 

Welke baan gebruikt wordt is voor een deel afhankelijk van de weersgesteldheid, waarbij de veiligheid van de vliegers te allen tijde prioriteit heeft.

Er is een Commissie Milieuhygiëne Vliegveld Hilversum, die onder andere na overleg met alle betrokkenen reeds in 1986/1987 afspraken heeft gemaakt met betrekking tot de zogenaamde baanpreferentie: indien mogelijk moet zoveel mogelijk van de baan 07-25 gebruik worden gemaakt omdat die de minste overlast voor omwonenden veroorzaakt. Er wordt naar gestreefd dat 70 % van alle in- en uitgaande vliegbewegingen over deze baan wordt geleid. Gebruik van baan 13-31 moet zoveel mogelijk beperkt worden.

In de praktijk blijkt echter dat die baanpreferentie zeker niet gehaald wordt; gemiddeld wordt slechts 40 % gebruik gemaakt van deze preferentiebaan.

Wij moeten dan ook constateren dat het bevorderen van de gestelde baanpreferentie blijkbaar niet haalbaar is en bovendien is het voor de exploitant van secundair belang. Dit heeft alles te maken met de vliegveiligheid. De jaarverslagen van de commissie geven aan dat windrichting en de kwaliteit van de grasmat bepalend zijn voor het vliegen. De havenmeester aan wie de controle op de vliegpreferentie is opgedragen, heeft geen enkel machtsmiddel om de vliegers te kunnen corrigeren en hij zal zeker ook geen concessies willen doen aan de vliegveiligheid, waarvoor hij ook verantwoordelijk is. Met betrekking tot de vliegpreferentie strekken de sancties van de havenmeester niet verder dan het vermanend toespreken van de overtreder. Dat wil overigens niet zeggen dat er geen bereidheid is bij exploitant en vliegers, maar de praktijk is anders.