Snelweg A27

 

Onderwerpen die hier ter sprake komen zijn de volgende: (klik op de regel met het onderwerp waarin u geďnteresseerd bent en u wordt er direct naar toe geleid)

 

*  De snelweg A27

*  De geluidsschermen

*  De spitsstrook van de A27 en de uitspraak van de Raad van State

*  De plannen tot verbreding van de A27

 


De snelweg A27

 

A27 afslag Bilthoven/Maartensdijk

De snelweg A27 loopt vanaf Breda via Gorinchem en Utrecht naar Hilversum en verder naar Almere waar het aansluiting krijgt op de A6 richting Groningen.

Het tracé van Utrecht naar Hilversum is begin 70-er jaren aangelegd en doorsnijdt de 3 kernen Groenekan, Maartensdijk en Hollandsche Rading, waar zo’n 8.000 mensen wonen. De belangrijkste woongebieden liggen ten oosten van deze snelweg hetgeen betekent dat het geluid van de weg door de veel voorkomende westenwinden meestal goed hoorbaar is. Het geluid van de spoorlijn Utrecht-Hilversum en de provinciale weg N417 komt daar nog bij. Een andere oorzaak van de relatief hoge geluidsoverlast van deze weg is dat die juist ter hoogte van alle 3 kernen verhoogd is aangelegd en met een viaduct over de lokale wegen wordt geleid.

 

Volgens het Cijferboekje 2005 van de Beleidseffectrapportage Verkeer en Vervoer Utrecht passeerden er in 2004 op werkdagen dagelijks 104.000 auto’s tussen Utrecht Noord en Bilthoven en 89.900 tussen Bilthoven en Hilversum. Ten opzichte van 2000 is dit een groei met resp. 6,3 % en 4,4 % in 4 jaar. Met de huidige groei die het wegverkeer nog steeds doormaakt verwachten wij voor 2015 een verkeersintensiteit van 120.000-125.000 auto’s voor het wegvak Utrecht Noord – Bilthoven en 105.000-110.000 voor het wegvak Bilthoven – Hilversum.

Dagelijks staan er in de spitsuren files op deze weg; in de ochtend richting Utrecht voor de afslag Utrecht Noord, in de avond richting Hilversum voor de versmalling van de weg van 3 naar 2 rijstroken na de afslag Utrecht Noord.

 

De A27 bestaat ter hoogte van onze regio uit 2 x 2 rijstroken en de geldende maximum snelheid is 120 km/h. Het wegdek is niet geluidsabsorberend. De hele weg is voorzien van natriumverlichting op masten in de middenberm; aan deze masten zijn ook witte geleidingslichten geplaatst die branden als de verlichting wordt uitgeschakeld. Op het traject Bilthoven – Hilversum werd de natriumverlichting voorheen vaak om 23.00 uur uitgeschakeld, maar inmiddels is dat schakelsysteem defect en Rijkswaterstaat heeft ons gemeld dat het niet meer gerepareerd zal worden omdat het verouderd is.

Er zijn vergevorderde plannen de weg te verbreden tot 2 x 3 en misschien zelfs tot 2 x 4 rijstroken, mede om de verhoogde verkeersintensitiet door de groei van Almere op te vangen. Op die wegverbreding komen we verderop nog uitgebreid terug.

 

Op korte afstand (binnen 100 meter) van de A27 staan diverse scholen:

1.     Basisschool De Nijepoort (groepen 1 en 2) in Groenekan Oost

2.     Peuterschool De Groentjes in Groenekan Oost

3.     Basisschool De Nijepoort (groepen 3 t/m 8) in Groenekan West

4.     Het Groenhorstcollege (vmbo) in Maartensdijk Oost

5.     De Bosbergschool (op 200 meter) in Hollandsche Rading Oost

Ook direct grenzend aan de A27 liggen de sportvelden van Maartensdijk Oost.

De dichte nabijheid van scholen en sportvelden is, zo blijkt nu, slecht voor de gezondheid van de kinderen en sporters met name door de fijn stof problematiek (uitstoot van roetdeeltjes door dieselmotoren). Mensen die veel verblijven in de nabijheid van autosnelwegen blijken statistisch korter te leven dan de gemiddelde levensverwachting in Nederland. Over de vraag hoeveel korter dat is zijn de geleerden het niet met elkaar eens.

 

Terug

 


De geluidsschermen

 

Er staan in totaal 4 geluidsschermen langs deze weg tussen Utrecht Noord en Hilversum:

*  het scherm Hollandsche Rading Oost (1981)

*  het scherm Maartensdijk Oost (1981)

*  het scherm Groenekan Oost (1989)

*  het scherm Groenekan West (1999)

 

Het scherm Hollandsche Rading Oost

 

Het “groene” scherm van Hollandsche Rading Oost

 

Aanleiding voor het plaatsen van dit scherm was de te hoge geluidsbelasting van de achtergevels van de woningen aan de Spoorlaan. Vooruitlopend op wettelijke voorschriften op dit gebied wilde men met het scherm de geluidsbelasting terugbrengen naar een streefwaarde van 55-60 dB(A). In 1981 is het scherm op initiatief van de toenmalige gemeente Maartensdijk gerealiseerd. Het bestaat uit een stapelconstructie van betonnen elementen met een vulling van aarde met een lengte van 720 meter en een stalen scherm van 400 meter lengte bestaande uit geperforeerde cassettes, gevuld met rubber snippers achter nylon gaasdoek. De bedoeling was dat in de aarde van de betonelementen begroeiing zou komen. Er is daarvoor zelfs bij de bouw een bevloeiingssysteem aangelegd, dat echter al snel door vorstschade defect is geraakt. De begroeiing van dit scherm was dan ook geen lang leven beschoren. Het scherm is niet-reflecterend zoals dat heet, om te voorkomen dat de bebouwing aan de westzijde van de A27 het geluid versterkt teruggekaatst krijgt van dit scherm.

Het scherm bleek in 1981 al niet voldoende om de gewenste reductie te realiseren; de huidige geluidsbelasting ligt zonder twijfel door toename van het verkeer en ook door verhoging van de maximum snelheid al weer belangrijk hoger.

 

Sinds de oprichting van dit scherm is er slechts beperkt onderhoud aan gepleegd en daardoor was het niet meer in goede staat en waren er gaten in gekomen, wat de geluidswerendheid natuurlijk niet ten goed komt.

De reden voor het gebrekkige onderhoud was terug te voeren op verschil van mening over wie daarvoor verantwoordelijk was: Rijkswaterstaat of de gemeente. Dat kwam omdat niet Rijkswaterstaat maar de gemeente Maartensdijk indertijd het initiatief tot het oprichten van dit scherm heeft genomen en het ook heeft gefinancierd, met een subsidie van het ministerie van VROM.

De gemeente De Bilt heeft in 2005 het scherm op kosten van de gemeente helemaal opgeknapt (kosten € 310.000), en op 7 november 2005 werd het scherm tijdens een plechtige bijeenkomst formeel overgedragen aan Rijkswaterstaat, die vanaf dat moment verantwoordelijk is voor het onderhoud.

 

De herstelwerkzaamheden in 2005

 

Het Scherm Maartensdijk Oost

 

Ook het scherm Maartensdijk Oost werd rond 1981 geďnstalleerd. Ook hiervoor was de gemeente Maartensdijk de initiatiefnemer. De reden van oprichting van dit scherm was om nieuwbouw achter het scherm (het Groenhorstcollege en de wijk Reigersbek/Distelvink) mogelijk te maken. Zonder een scherm zou de geluidsbelasting te hoog zijn en mocht er niet gebouwd worden.

Aanvankelijk was het plan om een stalen scherm van 400 meter rond het viaduct te realiseren en daarnaast een aarden wal van 500 – 600 meter en 5-6 meter hoog, waarin bouwafval en dergelijke gestort zou worden. In 1980 bleken de milieueisen voor deze verkapte stortplaats zo hoog dat de wal niet te realiseren was.

Het werd dus uiteindelijk een geheel stalen geluidsscherm van 650 meter lengte en met een hoogte variërend van 4 meter tot 2 meter op het viaduct. Bij de toenmalige verkeersprognose (uit 1980) was dit scherm net voldoende om de beoogde gevelbelasting te halen.

Het is een geluidsabsorberend scherm om geluidsreflectie naar de westzijde toe te voorkomen. De schermwand bestaat uit cassettes, geperforeerd aan de wegzijde gevuld met rubber snippers achter doek van nylon gaas. Om de absorberende eigenschappen te behouden mag de perforatie bij eventueel onderhoud beslist niet dicht geverfd worden.

 

Het wel erg lage gedeelte van het scherm Maartensdijk Oost

 

Dit scherm kon bij de realisatie in 1981 al nauwelijks de toen geldende norm bewerkstelligen en kan dit nu met het toegenomen verkeer zeker niet meer. Het scherm is ter hoogte van het viaduct te laag (slechts 2 meter) en in zuidelijke richting ook veel te kort, waardoor het dorp Maartensdijk vanuit zuidwestelijke richting alsnog door verkeersgeluid wordt overspoeld. Als het een keer oostenwind is valt de stilte in het dorp extra op maar helaas, de overheersende wind is zuidwest. 

 

Het scherm Groenekan Oost

 

 

Dit scherm werd in 1989 geplaatst op initiatief van Rijkswaterstaat en betaald door het ministerie van VROM. Het is een reflecterend verticaal geplaatst scherm met een lengte van circa 300 meter. Het kent 2 tekortkomingen:

  1. Het scherm loopt in noordelijke richting niet ver genoeg door zodat de bewoners van de Kastanjelaan en de Lindenlaan geen profijt van het scherm hebben
  2. Het scherm sluit aan de zuidzijde niet aan op het viaduct van de afslag Utrecht Noord, waardoor er een geluidslek is ontstaan.

In zuidelijke richting ligt de afslag Utrecht Noord, die verhoogd is aangelegd. Bij deze afslag is geen geluidsscherm geplaatst en dit veroorzaakt in Groenekan helaas toch weer de nodige geluidshinder.

 

Het Scherm Groenekan West

 

 

Dit scherm werd geplaatst in 1999 door Rijkswaterstaat en betaald door het ministerie van VROM. De milieuambtenaar van de toenmalige gemeente Maartensdijk, Jan Scheidemans, die ook al aan de wieg van de schermen in Hollandsche Rading en Maartensdijk heeft gestaan, heeft zich hiervoor persoonlijk ingespannen, omdat Rijkswaterstaat aanvankelijk geen medewerking wilde verlenen en het ook voor de gemeente geen speerpunt was. Uiteindelijk is het er dankzij Jan toch gekomen. In december 2005 is hij daarvoor tijdens een korte plechtigheid postuum geëerd met de onthulling van een naambord ter hoogte van het viaduct in Groenekan.

Het is een absorberend betonnen scherm van zo’n 300 meter lengte en 3 meter hoog dat naar achteren helt, zodat het geluid naar boven toe wordt weerkaatst.

 

Terug

 

 


De spitsstrook op de A27 en de uitspraak van de Raad van State

 

In het kader van de Spoedwet wegverbreding wilde Rijkswaterstaat in 2004 aan de oostkant van het traject Utrecht – Eemnes een zogenaamde spitstrook realiseren, waardoor naar verwacht een betere doorstroming van het verkeer zou worden bereikt. De spitstrook wordt op drukke tijden voor het verkeer opengesteld, waarbij dan een beperking van de maximum snelheid geldt tot 100 km/uur (normaal 120 km/uur).

 

SSGM is voorstander van maatregelen ter verbetering van de doorstroming van het verkeer, maar vindt tegelijkertijd ook dat die maatregelen vergezeld moeten gaan van adequate voorzieningen om een toename van de overlast voor omwonenden te voorkomen of in ieder geval te beperken. Naar onze mening werd met de in de 1ste kamer aangenomen motie Eversdijk alsnog bewerkstelligd dat bij te nemen maatregelen ingevolge de Spoedwet alsnog aandacht zou worden besteed aan de gevolgen voor de omwonenden.

Tijdens de inspraakronde die aan de aanleg van deze spitstrook vooraf ging bleek echter dat Rijkswaterstaat van mening was dat geen verdere maatregelen noodzakelijk waren. Met name bij de interpretatie van de motie Eversdijk bleek dat Rijkswaterstaat daar een andere uitleg aan gaf.

De minister van Verkeer en Waterstaat besloot uiteindelijk in juni 2004 op grond van de Spoedwet wegverbreding aan het wegvak een ‘plusstrook’ toe te voegen om files tegen te gaan. De plusstrook zou 2,75 meter breed worden en worden aangelegd als linkerrijstrook. De strook zou worden opengesteld bij meer dan 3.000 voertuigen per uur op het wegvak.

Dit leidde er uiteindelijk toe dat SSGM tezamen met een aantal andere instanties waaronder de gemeente De Bilt beroep heeft aangetekend bij de Raad van State. Belangrijkste onderdeel van onze pleitnotitie was uiteraard de geluidsoverlast en de motie Eversdijk, maar ook de luchtverontreiniging en dan met name de fijn stof problematiek werd aangehaald. Ten aanzien van dat laatste punt kreeg SSGM middels schriftelijke verklaringen steun van alle huisartsen in de omgeving en van de hoofden van de scholen die dicht bij de A27 gevestigd zijn.

 

De Raad van State heeft dit beroep tijdens een hoorzitting op 24 januari 2005 behandeld. De uitspraak liet enige tijd op zich wachten maar op 13 april kwam het verlossende woord: de Raad van State verwees de plannen voor wegverbreding van de A27 naar de prullenbak. In het persbericht van de Raad van State wordt onder andere het volgende gezegd:

 

“Het verbreden van de snelweg A27 tussen Utrecht Noord en knooppunt Eemnes door de aanleg van een ‘plusstrook’ gaat voorlopig niet door. Het gebruik daarvan kan leiden tot een overschrijding van de kwaliteitsnormen voor de lucht die zijn vastgelegd in het Besluit luchtkwaliteit.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt dat de normen van het momenteel bestaande Besluit luchtkwaliteit op deze wegverbreding van toepassing zijn en niet die van een eventuele toekomstige ministeriële regeling die het Besluit zou moeten vervangen (iets waar de minister op aan drong). 

De Afdeling oordeelt verder dat uit onderzoek blijkt dat op versmalde rijbanen een aanvaardbaar veiligheidsrisico wordt bereikt. Dit komt met name door de aanwezigheid van een vluchtstrook en een snelheidsverlaging en breedtebeperking voor voertuigen. Ook oordeelt de Afdeling dat op grond van de Spoedwet wegverbreding de gevolgen voor het geluid door de aanleg van de plusstrook niet volledig hoeven te zijn onderzocht.

Tenslotte wijst de Afdeling erop dat partijen kort voor de zitting nadere rapporten hebben overgelegd met betrekking tot de berekening van de 70 dB(A) geluidscontour. De minister zal bij het nemen van een eventueel nieuwe beslissing het standpunt van de milieu- en bewonersverenigingen moeten beoordelen.”

 

Op zich kan deze uitspraak als een grote overwinning voor onder meer SSGM worden beschouwd, maar toch is een kanttekening hier wel op zijn plaats. De bezwaren van SSGM met betrekking tot geluidsoverlast werden namelijk niet ontvankelijk verklaard en dat is naast de luchtkwaliteit toch wel het belangrijkste speerpunt van onze Stichting.

 

De volledige uitspraak van de Raad van state kunt u nalezen op www.raadvanstate.nl : klik op de tab “zoeken”, klik op “uitspraken”, tik het zaaknummer “200407748/1” in en klik op de  knop “zoeken”.  Hierna verschijnt de volledige tekst van de uitspraak.

 

Terug

 

 


De plannen tot verbreding van de A27

 

In het verleden is er gesproken over een spitsstrook op de A27 tussen Utrecht Noord en Eemnes. Dit project is in 2005 stilgezet door een uitspraak door de Raad van State in verband met een onvoldoende doorrekening van de gevolgen voor de luchtkwaliteit. Minister Eurlings heeft in 2008 besloten om niet opnieuw een procedure voor een spitsstrook op dit traject op te starten. Wegens de verdere toename van het verkeer en de vele files op de A27 wordt een spitstrook die slechts beperkt open is niet meer afdoende geacht. De minister heeft nu het plan opgevat om dit traject en ook het traject Eemnes – Hoevelaken van de A1 te verbreden naar 2 x 3 rijbanen. Onderstaand kaartje brengt dit in beeld.

 

Er is een zogenaamde startnotitie uitgebracht over deze plannen (zie www.inspraakpunt.nl), waarop tot 10 juli 2008 kon worden ingesproken.

 

De oplossing van het fileprobleem op de A27 lijkt met 2 x 3 baans gevonden. Maar 2 x 3 baans heeft zeer zeker aanzienlijke consequenties voor toename van de al onaanvaardbaar hoge geluidsoverlast en fijnstof en dus gevolgen voor onze gezondheid en die van onze kinderen; consequenties waaraan Rijkswaterstaat liever voorbij gaat, een typisch Haags verschijnsel.  

Tegen verbreding van de A27 hebben veel bewoners geen bezwaar, mits er nu en voor de toekomst goede en adequate maatregelen genomen worden tegen de uitzonderlijk hoge geluidsoverlast en het fijnstof probleem. 

 

In mei 2008 heeft er een publicatie van Verkeer & Waterstaat in de Biltsche Courant gestaan over de aanstaande verbreding van de A 27 naar 2 x 3-rijstroken. Een aantal Groenekanners en bewoners van Maartensdijk en Hollandsche Rading hebben de Startnotitie van Rijkswaterstaat ontvangen omdat zij in het verleden bezwaar gemaakt hebben tegen de Spitsstrook. Diverse inwoners zijn naar de 2 inspraakbijeenkomsten in de Gemeente geweest die Rijkswaterstaat organiseerde om daar hun verontrusting uit te spreken.

 

SSGM heeft via persberichten en via een rondschrijven per e-mail de inwoners opgeroepen van de mogelijkheid tot inspraak gebruik te maken. Daartoe is een standaard brief door ons opgesteld (klik hier) die kon worden afgedrukt, ondertekent en ingestuurd. Een flink aantal bewoners heeft hiervan gebruik gemaakt. Inmiddels is die inspraaktermijn gesloten.

 

Naast de inspraakactie hebben wij minister Eurlings van Verkeer & Waterstaat uitgenodigd voor een gesprek om over de plannen met ons en met de bewoners van gedachten te wisselen. Klik hier om deze brief in te zien. In 2006 hebben wij al eens de toenmalige staatssecretaris van Milieu, de heer Van Geel, in Maartensdijk te gast gehad en wij hopen dat ook de minister dat wil doen. De minister is voorstander van versnelde procedures en wij zijn het met hem eens, mits er in een vroeg stadium overleg met alle belanghebbenden plaatsvindt en er consensus over de te nemen maatregelen kan worden bereikt. Overleg vooraf is vele malen beter dan uitgewerkte plannen die achteraf door tijdrovende en dure procedures vertraagd of getorpedeerd worden.

Helaas heeft de minister geen gehoor gegeven aan onze oproep, maar hebben we wel mogen spreken met een hoge ambtenaar van Rijkswaterstaat. Tijdens dat gesprek werd ons gezegd dat men graag met de wensen en verlangens van omwonenden rekening zal houden, maar alleen als men daar wettelijk gezien toe verplicht is.

En dat is nu precies het probleem waar de burger steeds tegen aan loopt: de wettelijke regelingen zijn ondoorgrondelijk, worden regelmatig opgerekt (van 50 naar 55 en tenslotte zelfs 60 dB(A)) en kunnen zelfs resulteren in onbegrijpelijke willekeur. Als voorbeeld voor dat laatste moge gelden dat huizen met een in het verre verleden vastgestelde zogenaamde “hogere waarde” recht hebben op extra maatregelen en huizen die dat om wat voor reden niet hebben nu vogelvrij zijn. Dat zijn dingen die je aan de burger niet kunt uitleggen; het is pure bureaucratie in onze ogen. De burger weet niet meer waar hij aan toe is; hij ziet enorme geluidsschermen ontstaan langs wegreconstructies van de A2, maar Maartensdijk, waar een gebrekkig en inmiddels afbrokkelend geluidsscherm staat, hoeft conform de wet nergens op te rekenen.

 

Nu de inspraakronde voorbij is wordt er gewerkt aan de zogenaamde Milieu Effect Rapportage (MER) met betrekking tot de verbreding van de A27. Daarin zal volgens eigen zeggen met de gemaakte opmerkingen tijdens de inspraakronde rekening worden gehouden. Naar verwachting zal de MER in het najaar van 2009 het licht gaan zien, waarna er opnieuw een inspraakronde volgt van 6 weken. Vooruitlopend daarop is inmiddels reeds een voorkeursalternatief vastgesteld. Hierbij is het uitgangspunt een verbreding naar twee keer drie rijstroken. Voor de A27 wordt echter ook onderzocht wat de effecten zijn voor een ruimtelijke voorziening zodat in de toekomst een verdere verbreding naar twee keer vier rijstroken en een nieuwe Openbaar Vervoer verbinding tussen Utrecht en Almere mogelijk wordt. Indien die studie inderdaad zou leiden tot creatie van de daarvoor benodigde infrastructuur, kan dat verstrekkende gevolgen hebben voor onze omgeving: aanpassing viaducten, breder talud en.. misschien wel sloop van huizen!!

 

De ministers van Verkeer en Waterstaat (Eurlings) en van Milieu (Cramer) zegden in de door hen vastgestelde “Richtlijnen voor het MER” toe om belangstellenden waaronder met name ook onze Stichting, op de hoogte te houden van de stand van zaken. Gezien het bovenstaande hebben wij de ministers uitgenodigd met ons te komen praten over de plannen en ons te informeren over wat men denkt te doen om onze leefomgeving de kwaliteit te laten behouden die het nu heeft. Klik hier voor de brief aan minister Eurlings; de brief aan minister Cramer is vrijwel gelijkluidend.

Op 26 augustus 2009 kregen wij van minister Eurlings een reactie: klik hier. Hieruit blijkt dat hij niet op onze uitnodiging in zal gaan, maar het wel eens is met ons standpunt dat er rekening moet worden gehouden met de omwonenden. Voor de praktische uitwerking daarvan lijkt ook hij zich echter achter de formele wettelijke regelingen te verschuilen en het is dan ook maar de vraag of er wel iets zal gebeuren. We zullen de zaak kritisch blijven volgen.

Op 16 november kregen we eindelijk ook een antwoord van minister Cramer, die verwijst naar de inspraakprocedures rondom MER en tracé ontwerp. Ook zij zal niet zelf naar ons komen luisteren helaas.

 

 

De projectgroep Routeontwerp A27 heeft een website over de A27 geopend: www.routeA27.nl Op deze site wordt informatie gegeven over de ontwikkelingen rondom de A27 tussen Breda en Almere.

Terug